Merkezin işleyişi, çalışma esasları, alt yapı ve fiziki koşullar, hayvan refahı ve hayvanlara yaklaşımda, T. C. Tarım ve Orman Bakanlığınca yayınlanan “Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar için Kullanılan Deney Hayvanlarının Korunması, Deney Hayvanlarının Üretim Yerleri ile Deney Yapacak Olan Laboratuvarların Kuruluş, Çalışma, Denetleme, Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik” esasları dikkate alınmaktadır.
Merkezin amaçları:
* Akdeniz Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kuruluna başvurarak etik kurul onayı alan projelere bağlı olarak araştırma ve eğitim etkinliklerinde gereksinim duyulan deney hayvanlarının üretilmesi, yetiştirilmesi, bakımlarının sağlanması ve bu hayvanlar üzerinde yapılacak deneysel araştırmalar için gerekli alt yapıyı sağlamaktır.
* Akdeniz Üniversitesinde çalışan tüm öğretim elamanı, tıpta uzmanlık, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin bilimsel araştırmalarına uygun nitelik, kalite ve standartlarda ruhsata tabi deney hayvanı desteği sağlamaktır.
* Araştırıcılara deney hayvanlarıyla yapacakları bilimsel araştırmaları için gerekli uygulama ortamları ve operasyon odaları sağlamaktır.
* Araştırmaların ulusal ve uluslararası standartların kabul ettiği etik kurallar çerçevesinde gerçekleşmesini sağlamaktır.
* Deney hayvanları kullanım sertifikası kurslarına, pratik eğitim uygulamalarının yapılacağı altyapı ve hayvan desteği sağlamaktır.
Merkez Çalışanları
* Merkez müdürü
* Sorumlu veteriner hekim
* Veteriner hekim
* Biyolog
* Sekreter
* Sağlık teknisyeni
* Hayvan bakıcıları
Merkez Müdürü:
Akdeniz Üniversitesi Rektörü, Akdeniz Üniversitesi öğretim üyeleri arasından olmak üzere hayvan deneyleri konusunda deneyimli bir öğretim üyesini, Akdeniz Üniversitesi Deney Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürü olarak üç yıllığına görevlendirir. Merkez Müdürü Akdeniz Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulunun doğal üyesidir. Merkez müdürü görev süresi sonunda gerekli görülürse yeniden atanabilir.
Merkez Müdürünün Görevleri:
* Çalışma planlamasını ve iş akışını oluşturur.
* Çalışanların iş tanımını ve görevlendirmelerini yapar.
* Çalışanları ve görevlerini denetler.
* Gerekli resmi prosedürleri takip eder ve işleyişin yasa ve yönetmeliklere uygun bir şekilde yürütülmesini sağlar.
* Yıllık raporlarla merkez etkinliklerini Rektörlük Makamına sunar.
* Merkez gereksinimlerini belirler ve sağlanması için gerekli prosedürleri işletir.
* Merkezdeki tüm işlemleri denetler ve uygunluğunu onaylar.
Sorumlu Veteriner Hekim ve Veteriner Hekim
Merkezde yetiştirilen deney hayvanlarının sağlık ve üretiminden sorumlu olan veteriner hekimin görevleri:
* Günlük olarak merkezi ve hayvanların sağlık ve refahını kontrol eder.
* Belirlediği sağlık problemlerine müdahale eder (karantina, tedavi vb.) ve bunları kayıt altına alarak raporlandırır.
* Gerekli durumlarda otopsi uygular ve raporlandırır.
* Merkezde, hayvan refahına ve hayvan etik kurallarına aykırı uygulamaları merkez müdürüne ve yerel etik kuruluna rapor eder, hayvan refahına aykırı durumlarda raporlandırarak çalışmaları durdurabilir.
* Merkez hayvan stok envanterini tutar.
* Araştırmacıların taleplerini karşılayacak şekilde üretimi ve hayvan dağıtımını yapar.
* İhtiyaç duyulan durumlarda, araştırmacılara ve teknisyenlere danışmanlık hizmeti sunar.
* Deney sonrası ötenaziye gönderilmeyecek hayvanların kullanımına yönelik düzenleme ve planlamaları yapar.
Sekreter
* Merkez ile ilgili her türlü yazışmayı hazırlar, sorumlu veteriner hekimine onaylatır, dosyalar ve arşivler.
* Merkezin malzeme istemleri, arıza bildirimleri, demirbaş kayıtlarının tutulması ve personel yazışmalarının tümü sekreter tarafından gerrçekleştirilir. İlgili belgeler dosyalanır.
Sağlık Teknisyeni
* Hayvan deneyi çalışmalarında, araştırmacıların yapacakları uygulamalara yardımcı olur.
* Uygulamaların hayvan refahı ve etik kuralara uygun gerçekleşmesini gözetir ve yönlendirir.
* Ameliyathanelerin temizliklerini yaptırır ve düzenli tutulmasını sağlar.
* Ameliyathane ve operasyon sonrası bakım odalarının (Post-Op) kullanımını programlayarak verimli kullanımını sağlarlar.
* Merkezde bulunan ameliyathanelerde cerrahi işlem için gerekeli steril ortamı sağlar.
* Operasyon için gerekli cerrahi araç-gerecin teminini ve kullanıma hazır halde bulunmasını sağlar.
* Araştırmacıya ameliyathane altyapısının özelliklerini anlatır ve kullanımıyla ilgili bilgi verir.
Hayvan Bakıcıları
Merkezde bulunan hayvanların bakımından sorumlu olan bakıcılar, uygun donanımla:
* Barınakları (kafesler ve kasalar) ve altlıkları, takvimlendirilmiş sürelerde temizleriyle değiştirirler.
* Kafeslerin yıkanması ve hijyenini sağlarlar.
* Altlıkları otoklavlarlar.
* Gözlemledikleri olumsuzlukları, müdahale etmeden sorumlu veteriner hekime bildirirler.
* Kafeslerdeki hayvanların su ve yem ihtiyaçlarını sağlarlar. (Deneye girmiş hayvanlar için hazırlanan özel diyetler, araştırmacılar tarafından uygulanır.)
Deney Hayvanı Üretimi
* Merkezde gereksiz hayvan stokunun oluşmaması için talebe bağlı üretim gerçekleştirilir.
* Gebe ve doğum yapan hayvanlar ayrı kafeslerde tutulur.
* Yavrular süt kesme tarihinde cinsiyetlerine göre kafeslere ayrılır.
* Hayvanlar her gün sabah ve akşam kafes kafes kontrol edilir.
* Merkezde hayvan üretimi, özel amaçlar dışında doğal çiftleştirme yöntemiyle gerçekleştirilir.
Deney Hayvanı Talebi
* Merkezde deney hayvanlarıyla gerçekleştirilecek her tür uygulamada “Akdeniz Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu” onayı aranır.
* Hayvan talepleri, kullanım tarihlerinden üç ay önce Akdeniz Üniversitesi Deney Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezine yapılan başvuru yoluyla, merkez sorumlusundan olur yazısı alınmasıyla gerçekleşir. Hayvan talebine yönelik başvurularda araştırıcıdan; projeye ait etik kurul raporu, taahhütname, proje örneği, hayvan ücretinin ödendiğine dair dekont ve çalışacak araştırıcının “Deney Hayvanları Kullanım Sertifikası” fotokopisi ekleri alınıp, araştırmaya özel dosya açılır. Bu dosya sorumlu veteriner hekime iletilir. Veteriner hekimin üretim veya talep değerlendirilmesi paralelinde hazırlanan ve merkez müdürünün olurunu içeren talep kabul belgesi proje yürütücüsüne iletilir.
Deney Hayvanı Ücreti
Merkezde üretilen ve bakımı gerçekleştirilen hayvanlar için merkez yönetim kurulu oluru ile onaylanan ücretler esas alınır.
13/12/2011 tarih ve 28141 sayılı resmi gazetede yayımlanan “Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Hayvan Refah ve Korunmasına Dair Yönetmelik” ve Başbakanlık Makamının 14/08/2012 tarihli ve 713 sayılı onayı ile üretilen deney hayvanlarının satışı ve bakımı ile ilgili aşağıda yer alan tarifeler üzerinden fiyatlandırılması uygun görülmüştür.
Fiyat (TL) | |||||
Denek Türü | Sıçan | Fare | Kobay |
|
Minipig |
Normal | 450 | 350 | - | - | - |
Gebe | 600 | 450 | - | - | - |
Günlük Bakım Ücreti | 16 | 16 | 50 | 50 | 200 |
Merkez Kuralları
* Araştırmacılar merkez içerisinde izin verilen alanları kullanabilir. Karantina odalarına karantina süresince, personel harici girişe izin verilmez.
* Ameliyathanelerde yeşil veya özel cerrahi giysiler veya laboratuar önlüğü giyilerek çalışılır.
* Merkezde kullanılacak her tür malzemenin hijyen koşullarına uygun olarak saklanmasına dikkat edilir.
* Hayvanların sağlık durumu her gün kontrol edilir.
* Merkeze deneysel çalışmaya gelen araştırıcıya merkezi tanıtıcı bilgiler ve acil durumlarda yapması gerekenler ve önemli telefonların bilgilendirilmesi yapılır.
* Merkezde gözlenen olumsuzluk veya acil durumlar, ilgili birimlere veya kişilere iletilir.
* Merkezde bilgi kartsız kafes bulundurulmaz.
* Merkezde 12 saat aydınlık 12 saat karanlık döngüsü uygulanır.
Son güncelleme : 20.01.2025 15:08:12